TAALWEETJES

Iedereen heeft het wel eens gehoord of gelezen; iedereen heeft het wel eens gebezigd: mateloze overdrijving of overdreven minimalisering bij de omschrijving van iets. Denk maar aan de regen valt met bakken uit de lucht of sterven van de honger (hyperbolen) en Mozart kon wel een leuk riedeltje schrijven of Hitler was een deugniet(parabolen of,...

F-woord

27-10-2018

Het laatste woord is er nog niet over gezegd; Engelse woorden en/of zinsconstructies, duur gezegd 'Anglicisme', in onze eigen Nederlandse taal. Met name scheldwoorden en krachttermen worden nog eens van de 'overkant' geleend. Of we ze terecht als Anglicisme mogen labelen, is nog maar de vraag, want zo Brits is de Engelse taal niet.

Afspinnen

03-07-2018

Dit ambachtswoordje blijkt onlosmakelijk verbonden met dr. Lambert Allard te Winkel (1809 - 1868), een Nederlands taalkundige, die zijn uitzonderlijke talenknobbel de laatste jaren van zijn leven geheel in al wijdde aan het WNT. Nee, niet de Wet Normering Topinkomens - dat kwam pas zo'n anderhalve eeuw later aan de orde. Hoewel de betekenis van...

Voor veel schrijvers is het terugkrijgen van hun geredigeerd manuscript een eyeopener van jewelste. Met gekrulde tenen worden de rode strepen bestudeerd. Genadeloos worden de eigen blinde vlekken duidelijk gemaakt door de corrector. Het feit dat een uitgever aan de slag gaat met je manuscript, wil zeggen dat je de eerste horde - namelijk de...

Pleonasme

05-05-2018

Het pleonasme wordt soms verward met een tautologie. Die laatste stijlfiguur verdient een eigen hoofdstukje, dus daarover een volgende keer meer. Laat ik volstaan met te zeggen dat een tautologie letterlijk hetzelfde woord betekent (wis en waarachtig, gratis en voor niets), terwijl een pleonasme , dat in feite overvloed betekent, een inherente...

Tante Betje

28-03-2018

Wanneer tante Betje een brief schreef aan haar neef Charivarius (1870-1946), die tevens een taalpurist was, ergerde of amuseerde hij zich - wie zal het zeggen - aan een steeds wederkerende stijlfout. Hij vereeuwigde zijn tante door die stijlfout een tantebetje te noemen. Een tantebetjeconstructie is meestal een combinatie van twee zinnen waarbij...

In het nieuws op televisie werd bekend gemaakt dat de handschriften van kinderen verschrikkelijk zijn, omdat bijna alles met een toetsenbord geschreven wordt. En dat heeft ook invloed op je hersenen. Bij volwassenen is dat hetzelfde.

Spoonerisme

23-02-2018

Heel wat mensen verkneukelen zich in spoonerismen. Dit zijn simpelweg versprekingen waarbij letters of lettergrepen verwisseld worden binnen een woord of een zinsnede. Ze hebben het over een spinnenbiegel als ze een binnenspiegel bedoelen en gaan aan het werk met verkrachte eenden in plaats van met vereende krachten. Het was de Engelse...

Anakoloet

05-02-2018

Tijdens het schrijfproces willen de vingers (of de pen) wel eens sneller zijn dan het hoofd. Bij de herziening van het manuscript worden de fouten er wel uitgehaald, maar soms zit je te staren naar een zin met de vraag wat je nu in hemelsnaam bedoelde. Wel, je hebt waarschijnlijk een anakoloet gescoord. In de spreektaal is dat geen probleem:...